Μια διεθνής επιστημονική έρευνα φέρνει στο φως μια άγνωστη μέχρι σήμερα τεκτονική δομή κάτω από το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης και του Κολούμπου.
Πρόκειται για την «Τάφρο του Κολούμπου», μια δομή που εκτείνεται βορειοανατολικά της Σαντορίνης και φαίνεται πως συνδέεται άμεσα με τη δημιουργία του ομώνυμου υποθαλάσσιου ηφαιστείου.
Η μελέτη βασίστηκε σε:
- Σεισμικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης.
- Αποτελέσματα υποθαλάσσιων ερευνητικών γεωτρήσεων από διεθνές επιστημονικό πρόγραμμα.
Το χρονικό της γεωλογικής εξέλιξης
Τα ευρήματα δείχνουν ότι πριν από περίπου 330.000 χρόνια, η περιοχή γνώρισε μια κατακόρυφη αύξηση της τεκτονικής δραστηριότητας. Η επιτάχυνση της κίνησης των ρηγμάτων και η καθίζηση του εδάφους ήταν οι παράγοντες που διαμόρφωσαν τις κατάλληλες συνθήκες για την εξέλιξη του σημερινού ηφαιστειακού συστήματος.
Πώς κινήθηκε το μάγμα;
Ανατρέποντας τις μέχρι τώρα επιστημονικές θεωρίες, η έρευνα αποκαλύπτει ότι:
- Το μάγμα δεν ακολούθησε τα κύρια ρήγματα.
- Τα ηφαιστειακά κέντρα αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό της τάφρου, όπου ο γήινος φλοιός ήταν έντονα κατακερματισμένος, ανοίγοντας έτσι «δρόμο» για την άνοδο του μάγματος.
Η τεκτονική αυτή έξαρση συνδέεται άμεσα με τη μετάβαση της Σαντορίνης σε μια φάση ισχυρών εκρηκτικών εκρήξεων, οι οποίες δημιούργησαν τη σημερινή διάσημη καλδέρα.
Ένα ενιαίο σύστημα υπό παρακολούθηση
Οι επιστήμονες εικάζουν ότι η Τάφρος του Κολούμπου εκτείνεται και κάτω από τη βόρεια καλδέρα της Σαντορίνης, γεγονός που αποδεικνύει ότι πρόκειται για ένα ενιαίο τεκτονικό και ηφαιστειακό σύστημα.
Η ανακάλυψη αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας, ειδικά μετά τη σεισμική δραστηριότητα που καταγράφηκε στις Κυκλάδες το 2025, καθώς προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για το πώς οι σεισμοί συνδέονται με την κίνηση του μάγματος στο υπέδαφος. Η βαθύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών αποτελεί το «κλειδί» για την ερμηνεία της γεωλογικής εξέλιξης ολόκληρου του ηφαιστειακού τόξου του Νοτίου Αιγαίου.
