Ανεβαίνει δραματικά το θερμόμετρο στο μέτωπο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς έχει πλέον ανοίξει ο κύκλος των νομικών προσφυγών και των αντιδράσεων από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών ενάντια στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ.
Μετά τις σφοδρές αντιδράσεις και τις νομικές κινήσεις από την Άνδρο, το κύμα αμφισβήτησης επεκτείνεται ταχύτατα, με τη Νάξο, την Κρήτη αλλά και περιοχές της ηπειρωτικής χώρας να ετοιμάζονται να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).
Η αφετηρία των αντιδράσεων και το θεσμικό πλαίσιο
Το νέο χωροταξικό πλαίσιο (η υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 694/Δ/19.8.2026), έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες. Παρά το γεγονός ότι επιχειρείται μια συνολική ρύθμιση για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) αντιδρούν έντονα στους όρους, τα κριτήρια καταλληλότητας και τις προβλέψεις της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που το συνοδεύουν.
Ως «σημαία» των αντιδράσεων λειτούργησε αρχικά η Άνδρος, η οποία ύψωσε το λάβαρο της ανυπακοής και της δικαστικής διεκδίκησης, εκφράζοντας την αντίθεσή της στον σχεδιασμό που επηρεάζει το φυσικό περιβάλλον και την τοπική ανάπτυξη του νησιού.
Επεκτείνεται το μέτωπο: Στο ΣτΕ προσφεύγει η Νάξος
Το παράδειγμα της Άνδρου ακολουθούν άμεσα και άλλοι νησιωτικοί δήμοι. Ειδικότερα, στη Νάξο, η Δημοτική Επιτροπή προχώρησε σε ομόφωνη απόφαση για την άσκηση αίτησης ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά του νέου χωροταξικού των ΑΠΕ.
Η νομική υπηρεσία του Δήμου Νάξου γνωμοδότησε θετικά υπέρ της προσφυγής, κρίνοντας ότι ο Δήμος νομιμοποιείται πλήρως να κινηθεί νομικά για την προστασία του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των κατοίκων του. Παράλληλα, αποφασίστηκε η εξειδικευμένη τεχνική και επιστημονική υποστήριξη της υπόθεσης, σηματοδοτώντας μια οργανωμένη και θεσμική απάντηση στις προβλέψεις της κυβερνητικής απόφασης.
Στο «μικροσκόπιο» Κρήτη και ηπειρωτικές περιοχές
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται στις Κυκλάδες. Σύμφωνα με πληροφορίες και εκτιμήσεις από τα αυτοδιοικητικά και ενεργειακά δρώμενα, σειρά παίρνουν κρίσιμες περιοχές της Κρήτης αλλά και τομείς της ηπειρωτικής χώρας, όπου φορείς, δήμοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις προετοιμάζουν τα δικά τους νομικά «όπλα».
Το βασικό επιχείρημα όσων προσφεύγουν εστιάζει στην ανάγκη προστασίας των ευαίσθητων οικοσυστημάτων, των τοπίων ιδιαίτερης φυσικού κάλλους και των τοπικών δραστηριοτήτων (όπως ο τουρισμός και η πρωτογενής παραγωγή) από την αλόγιστη ή υπερβολική χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ.
Ανοιχτό το πεδίο της ενεργειακής διαμάχης
Η προσφυγή των δήμων στο ΣτΕ δημιουργεί ένα νέο τοπίο αβεβαιότητας για την υλοποίηση πολλών επενδύσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς οι δικαστικές αποφάσεις αναμένεται να κρίνουν τη συνταγματικότητα και τη νομιμότητα κρίσιμων πτυχών του νέου χωροταξικού σχεδιασμού. Το επόμενο διάστημα προδιαγράφεται κρίσιμο, καθώς η σύγκρουση ανάμεσα στις εθνικές ενεργειακές επιταγές για πράσινη μετάβαση και στις αντιστάσεις των τοπικών κοινωνιών κλιμακώνεται δικαστικά.
