Στον ρόλο της οικογένειας ως παράγοντα στην καθημερινότητα, στις αξίες, στις συνήθειες και στην συνοχή των τοπικών κοινωνιών, αναφέρθηκαν οι συμμετέχουσες σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε σήμερα, στο πλαίσιο του συνεδρίου Attica Green Expo, που πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις του Ταε Κβο Ντο.
Στη συζήτηση με τίτλο «Η οικογένεια στον πυρήνα της βιώσιμης καθημερινότητας: αξίες, συνήθειες και κοινωνική συνοχή στις τοπικές κοινωνίες», συμμετείχε η γ.γ. Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Αικατερίνη Πατσογιάννη, η δήμαρχος Λήμνου, Ελεονώρα Γεώργα, και η αντιδήμαρχος Τουρισμού του δήμου Καλυμνίων, Καλλιόπη Κουτούζη.
Όπως τόνισε η κα Πατσογιάννη, ο ρόλος του υπουργείου από το 2023 είναι πολύ ξεκάθαρος, αντιμετωπίζοντας το δημογραφικό πρόβλημα μαζί με το στεγαστικό, σε μία εποχή που στην Ευρώπη δεν είχαν συνδυασθεί αυτές οι πολιτικές. Όπως τόνισε, το δημογραφικό σχέδιο είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο, που θέτει ζητήματα ενίσχυσης της οικογένειας, όχι μόνο σε επίπεδο κεντρικού σχεδιασμού, αλλά και σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας. Όπως πρόσθεσε, έχουν ενισχυθεί με χρηματοδοτικά εργαλεία οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, αυξήθηκαν τα voucher, τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ιδίως δε εκείνα για ΑΜΕΑ), έχουν βελτιωθεί τα Κέντρα Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας, ενώ ανάπτυξη παρουσιάζει και ο Προσωπικός Βοηθός – ένα σημαντικό εργαλείο που ήλθε πιλοτικά και θα παραμείνει, καθώς έχει περάσει από το Ταμείο Ανάπτυξης και μπαίνει στο ΕΣΠΑ. Επίσης, υπογράμμισε τη σημασίατων «νταντάδων της γειτονιάς», ενός σημαντικού – ιδίως για τις μικρές κοινότητες – μέτρου, όπου βοηθούνται οι μητέρες να βρουν εξειδικευμένο φροντιστή και αρωγό για τα βρέφη τους, ώστε να διευκολυνθούν στην εργασία τους.
Το συμπέρασμα κατά την κα Πατσογιάννη, είναι ότι η οικογένεια έχει να κάνει με την κουλτούρα ενός τόπου, κι οι γυναίκες στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον δείκτη ισότητας, ενώ προχωρούν σε πολλά πεδία, δεν έχουν χρόνο για να ασχοληθούν με τον εαυτό της, με την τοπική αυτοδιοίκηση, την πολιτική, γιατί η μητέρα επωμίζεται τη φροντίδα των παιδιών, του σπιτιού ή των ηλικιωμένων ατόμων κλπ σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από τον άνδρα. Γι’ αυτό θα πρέπει να αναπτυχθούν προγράμματα και πολιτικές που να στηρίζουν την κουλτούρα της γονεϊκότητας, η οποία αφορά την κοινή προσφορά και των δύο φύλων, ώστε να βοηθήσουμε τη μητέρα, τη γυναίκα του σπιτιού. Στα νησιά πάντως, όπως επεσήμανε, επειδή υπάρχει δυνατή κουλτούρα γυναικείας παρουσίας στην κοινωνία, βλέπουμε ότι υπάρχουν επίσης μεγάλοι δείκτες ισότητας, με τους άνδρες να αναλαμβάνουν περισσότερες ευθύνες και ρόλους.
Η κα Γεώργα, μιλώντας με τη σειρά της για τη νησιωτικότητα, επεσήμανε πως μολονότι θεσπίζεται από το Σύνταγμα, συχνά παραμένει κενό γράμμα γιατί κάθε περιοχή έχει τα δικά της πληθυσμιακά και γεωγραφικά ζητήματα και ιδιαιτερότητες. Η ίδια αναγνώρισε ότι τα voucher έχουν συμβάλει αποφασιστικά στη φροντίδα, και στους δύο δημοτικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς (Μούδρο, Μύριμνα) αλλά και σε ιδιωτικούς αντίστοιχους και παιδικούς σταθμούς. Με αυτόν τον τρόπο καλύπονται οι νέες οικογένειες, που συχνά προχωρούν με ασφάλεια και αποφασίζουν και για γέννηση και δεύτερου παιδιού. Όσον αφορά τις «Νταντάδες στο σπίτι», η κα Γεώργα τόνισε πως το πρόγραμμα τρέχει ικανοποιητικά, καθώς δίνεται στον γονιό η δυνατότητα να ορίσει νταντά. Παρά ταύτα, η κα Γεώργα επεσήμανε ότι οι γυναίκες διστάζουν να αναλάβουν τον ρόλο αυτό, όσον αφορά το οικονομικό του σκέλος, ιδίως δε οι συνταξιούχες, οι οποίες ανησυχούν μήπως το νέο αυτό εισόδημα, μειώσει λόγω της απασχόλησης το ποσό της σύνταξης – κι αυτό είναι ένα θέμα που θα πρέπει να το διασαφηνίσουμε.
Όσον αφορά το δημογραφικό, η κα Γεώργα επεσήμανε τη διαφορά της Περιφέρειας του Νοτίου Αιγαίου που έχει αυξήσει τον πληθυσμό της, σε αντίθεση με τα 11 νησιά του Β. Αιγαίου που έχουν σταθερή μείωση του πληθυσμού. Το πρόβλημα, όπως το εντόπισε, αφορά τη φυγή νέων ανθρώπων, καθώς πολλές επαγγελματικές ειδικότητες δεν βρίσκουν αντίκρισμα σε μικρά νησιά. Όπως ανέφερε, στον δήμο της δίνονται κίνητρα για τη νέα επιχειρηματικότητα και το τουρισμό. Ζήτησε δε, την χρηματοδότηση τεχνικοοικονομικών μελετών, καθώς και μια «λιγότερο δύσκαμπτη νομοθεσία» προκειμένου να ανανεωθούν παλαιότερα κτήρια και να χρησιμοποιηθούν ως κέντρα.
Από την πλευρά της, η κα Κουτούζη τόνισε πως η οικογένεια είναι ένα κύτταρο με πυρήνα τη μητέρα, κι αυτά τα κύτταρα κάνουν εκείνο που λέγεται «νησιωτική κοινωνία». Η Κάλυμνος, τόνισε, είναι μία διαφορετική περίπτωση, καθώς ακολουθώντας την τάση από το 1980 (όταν είχε σε όλην την Ευρώπη το μεγαλύτερο ποσοστό πολυμελών οικογενειών, με έξι, εφτά έως και δεκαεφτά παιδιά) σήμερα το νησί εξακολουθεί να έχει δείκτες γεννητικότητας πάνω από τον μέσο όρο της Ελλάδας. Τόνισε πως στον δήμο της υπάρχουν βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί, υπάρχει κάλυψη με voucher, κι έτσι οι μαμάδες βρίσκουνε και χέρια για να μεγαλώσουν υπεύθυνα τα παιδιά, αλλά και χρόνο για εργασία και για δικές τους ανάγκες.
Η ίδια τόνισε πως η περίπτωση της Καλύμνου είναι ιδιάζουσα, καθώς, ως νησί των σφουγγαράδων, πάντοτε οι γυναίκες έπαιζαν τον ρόλο και της μητέρας και του πατέρα, και πάντα η οικογένεια λογιζόταν ως το πρώτο σχολείο και ως φορέας της σωστής κοινωνικοποίησης των παιδιών. Τα προγράμματα του δήμου ξεκινούν από την οικογένεια και χάρις σε αυτά καλύπτονται οι ανάγκες σε φροντίδα των παιδιών. Η κα Κουτούζη τόνισε πως η Κάλυμνος δεν γνωρίζει έντονο πρόβλημα φυγής των νέων, γιατί πάντα ο Καλύμνιος θέλει να επιστρέψει στο νησί, και το 80% των φοιτητών μετά τις σπουδές επιστρέφει πίσω. Καταλήγοντας, η αντιδήμαρχος υπογράμμισε πως στην οικογένεια θα πρέπει να υπάρχει μία βάση, όπου οι δύο σύζυγοι και γονείς να είναι μαζί, κι από κοινού να συμμετέχουν στις δουλειές του σπιτιού και της οικογένειας και να μοιράζονται τις ευθύνες.
