Σοβαρούς τριγμούς στην αγορά της κρουαζιέρας και ανοιχτή κρίση με τις τοπικές αρχές της Σαντορίνης προκαλεί η νέα, αιφνιδιαστική ρύθμιση για την υποχρεωτική διοχέτευση του 70% των επιβατών στα Φηρά.

Μιλώντας αποκλειστικά στο newmoney, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Cruise Lines International Association (CLIA), Bud Darr, στέλνει σαφές, αυστηρό μήνυμα προειδοποίησης, κάνοντας λόγο για μια «απολύτως αποτρέψιμη κρίση» που επιβλήθηκε χωρίς καμία διαβούλευση στη μέση της τουριστικής περιόδου.

Ο επικεφαλής της διεθνούς ένωσης υπογραμμίζει ότι το μέτρο αυτό όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει τον υπερτουρισμό, αλλά προκαλεί πρωτοφανή συνωστισμό στο τελεφερίκ, απειλώντας άμεσα τη διεθνή φήμη της Ελλάδας και προμηνύοντας κατακόρυφη πτώση στις μελλοντικές προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων.

Σαφές μήνυμα προς τις τοπικές αρχές της Σαντορίνης στέλνει μέσω του newmoney ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Cruise Lines International Association (CLIA), Bud Darr, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία της παγκόσμιας βιομηχανίας κρουαζιέρας για τις πρόσφατες αποφάσεις που αφορούν τη διαχείριση των αποβιβάσεων επιβατών στο νησί.

Ο επικεφαλής της μεγαλύτερης διεθνούς ένωσης κρουαζιέρας, που εκπροσωπεί το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου στόλου, κάνει λόγο για μια «σοβαρή και απολύτως αποτρέψιμη κρίση», υποστηρίζοντας ότι η υποχρεωτική διοχέτευση του 70% των επιβατών στα Φηρά όχι μόνο δεν λύνει το πρόβλημα του υπερτουρισμού, αλλά οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερο συνωστισμό.

«Αν ο στόχος είναι η ασφάλεια των επισκεπτών και η σωστή διαχείριση των τουριστικών ροών, τότε πρόκειται για ακριβώς τη λάθος πολιτική», τονίζει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Σαντορίνη επιτρέπει ημερησίως την αποβίβαση περίπου 8.000 επιβατών κρουαζιέρας. Ωστόσο, με τη νέα ρύθμιση, το 70% υποχρεώνεται να κατευθύνεται προς τα Φηρά, όπου η μεταφορική δυνατότητα του τελεφερίκ δεν ξεπερνά τα 600 άτομα ανά ώρα.

«Προσπαθούσαμε να συμβάλουμε στη διαχείριση του προβλήματος, κατανέμοντας τις αποβιβάσεις και μειώνοντας την πίεση στις πιο επιβαρυμένες περιοχές. Αντί γι’ αυτό, δημιουργείται ακόμη μεγαλύτερη συμφόρηση», αναφέρει.

«Καμία προειδοποίηση, καμία διαβούλευση»

Ο Bud Darr εμφανίζεται ενοχλημένος από τον τρόπο εφαρμογής της απόφασης. Όπως εξηγεί, οι εταιρείες κρουαζιέρας σχεδιάζουν δρομολόγια, εκδρομές, μεταφορές και στελέχωση πολλούς μήνες πριν από την άφιξη ενός πλοίου. Η αιφνιδιαστική αλλαγή των κανόνων στη μέση της τουριστικής περιόδου δημιουργεί επιχειρησιακή αναστάτωση και πρόσθετο κόστος.

«Ακόμη και μια λανθασμένη απόφαση μπορεί να αντιμετωπιστεί καλύτερα όταν υπάρχει χρόνος προσαρμογής. Όταν όμως επιβάλλεται χωρίς προειδοποίηση, το αποτέλεσμα είναι χάος», σημειώνει.

Παράλληλα αποκαλύπτει ότι η CLIA έχει ήδη μεταφέρει το θέμα στα ανώτερα επίπεδα της ελληνικής κυβέρνησης, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί επαφές και με τον υπουργό Ναυτιλίας.

Προειδοποίηση για τη φήμη της Ελλάδας

Ο επικεφαλής της CLIA εκτιμά ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στη Σαντορίνη.

«Οι επισκέπτες δεν διαχωρίζουν εύκολα μια τοπική από μια εθνική απόφαση. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη συνολική εικόνα της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού», υπογραμμίζει.

Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η κρουαζιέρα αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς του ελληνικού τουρισμού. Όπως αναφέρει ο ίδιος, η οικονομική συνεισφορά του κλάδου στην Ελλάδα αυξήθηκε από 1,4 δισ. ευρώ το 2022 σε 3,2 δισ. ευρώ το 2024, ενώ οι θέσεις εργασίας που συνδέονται με τη δραστηριότητα της κρουαζιέρας ανήλθαν σε περίπου 33.000.

Ωστόσο, παρά τη θετική εικόνα των τελευταίων ετών, η CLIA εκτιμά ότι η αβεβαιότητα που δημιουργείται από τέτοιου είδους παρεμβάσεις θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση κατά 17% των προσεγγίσεων πλοίων και κατά 9% των επιβατών.

«Η κρουαζιέρα χρειάζεται σταθερότητα»

Για τον Bud Darr το βασικό δίδαγμα είναι σαφές: η ανάπτυξη της κρουαζιέρας προϋποθέτει συνεργασία.

«Η βιομηχανία χρειάζεται προβλεψιμότητα, σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον και συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες. Όταν αυτά λείπουν, υπονομεύονται οι επενδύσεις, η ανάπτυξη και τα οικονομικά οφέλη που δημιουργούνται για τους προορισμούς», καταλήγει.

Το μήνυμα της CLIA προς τη Σαντορίνη είναι σαφές: η διαχείριση του υπερτουρισμού δεν μπορεί να γίνει με αποφάσεις που, σύμφωνα με την ίδια τη βιομηχανία, εντείνουν το πρόβλημα που επιχειρούν να λύσουν.

Ανάγκη επαναξιολόγησης

Η σημερινή εικόνα στα Φηρά αναδεικνύει την ανάγκη επαναξιολόγησης των μέτρων που εφαρμόζονται στη διαχείριση της κρουαζιέρας στο νησί.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η βιώσιμη ανάπτυξη της κρουαζιέρας δεν συνδέεται μόνο με τον αριθμό των επισκεπτών αλλά κυρίως με τον τρόπο διαχείρισής τους. Η ισορροπημένη κατανομή των αποβιβάσεων, η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων σημείων πρόσβασης, η ενίσχυση των υποδομών και η ενεργή διαχείριση των ροών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποφυγή εικόνων όπως αυτές που καταγράφηκαν σήμερα.

Το ζητούμενο πλέον για τη Σαντορίνη δεν είναι μόνο η διαχείριση του πλήθους, αλλά η προστασία της εμπειρίας του επισκέπτη, της ασφάλειας και τελικά της διεθνούς φήμης ενός προορισμού που αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο τουριστικό «brand» της χώρας.

Η κατάσταση στο λιμάνι των Φηρών αναδεικνύει τις αδυναμίες ενός συστήματος που καλείται να εξυπηρετήσει ταυτόχρονα χιλιάδες αφίξεις μέσω ενός περιορισμένου σημείου πρόσβασης.

Η διαδρομή προς το τελεφερίκ λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας στενός διάδρομος συγκέντρωσης επιβατών, όπου συναντώνται όσοι αποβιβάζονται από τα πλοία, όσοι περιμένουν να ανέβουν προς την πόλη και όσοι επιστρέφουν προς τα αγκυροβολημένα κρουαζιερόπλοια. Η παρουσία υποδομών, κιόσκιων, σκιάστρων και σημείων εξυπηρέτησης περιορίζει ακόμη περισσότερο τον διαθέσιμο χώρο κίνησης, ενώ η απουσία σαφούς διαχωρισμού μεταξύ εισερχόμενων και εξερχόμενων ροών εντείνει τον συνωστισμό.

Το αποτέλεσμα είναι εικόνες που θυμίζουν περισσότερο σημείο κυκλοφοριακής συμφόρησης παρά οργανωμένη πύλη εισόδου ενός διεθνούς τουριστικού προορισμού.

Πάνω από 5.500 επιβάτες κατευθύνονται στο ίδιο σημείο

Η πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθούν υπόψη τα δεδομένα της ημέρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία αφίξεων, περίπου 8.000 επιβάτες κρουαζιέρας βρέθηκαν στη Σαντορίνη, με το 70% εξ αυτών να κατευθύνεται προς το λιμάνι των Φηρών.

Στην πράξη, περισσότεροι από 5.500 επιβάτες διοχετεύθηκαν προς το ίδιο σημείο πρόσβασης και προς το ίδιο μέσο μεταφοράς, το τελεφερίκ, δημιουργώντας συνθήκες υπερφόρτωσης που ήταν δύσκολο να απορροφηθούν από τις υφιστάμενες υποδομές.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η επιλογή συγκέντρωσης του μεγαλύτερου μέρους των αφίξεων στα Φηρά, αντί της πιο ισορροπημένης κατανομής μεταξύ διαφορετικών σημείων αποβίβασης, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής του προβλήματος, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αιχμής.

κεντρική φωτογραφία: Bud Darr και την Μαρία Δεληγιάννη, διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της CLIA